چکیده

< p>نظرات متفاوتی در زمینۀ رابطۀ دین با سیاست وجود دارد. اگر این نظرات مختلف بر روى یک طیف در نظر گرفته شود، در یک قطب آن نظریۀ جدایى دین از سیاست و در قطب مخالف آن نظریۀ دیانت عین سیاست و سیاست عین دیانت قرار مى‌گیرد. در زمینۀ رابطۀ دین با سیاست، مسئلۀ درخور اهمیتی است که همواره اندیشمندان مسلمان را در طول دو قرن اخیر به خود مشغول کرده است. مقالۀ حاضر تلاش دارد که رابطۀ دین و سیاست را به روش تطبیقی در اندیشۀ سید محمود طالقانی و محمد مجتهد شبستری مورد بررسی قرار دهد؛ لذا عهده‌دار پاسخ به این پرسش اصلی است که وجوه اشتراک و افتراق اندیشۀ سیاسی آیت‌الله طالقانی و محمد مجتهد شبستری چیست؟ فرضیه‌ای که در پاسخ به این پرسش اصلی مورد سنجش و آزمون قرار می‌گیرد، آن است که هردو اندیشمند در مراجعه به منابع اجتهادی و روش واحد استنباط و تأکید بر آزادی مشروع انسان‌ها، اشتراک نظر دارند ولی افتراقشان در این است که طالقانی به دین و سیاست مبتنی بر الگوی حداکثری می‌رسد، با ادغام و ارتباط دین و سیاست به با توجه به آیات شورا در قرآن کریم، به نظام شورایی در تمام سطوح می رسد، اما مجتهد شبستری به دین و سیاست مبتنی بر الگوی حداقلی می‌رسد و با جدایی و تفکیک دین از سیاست، عرفی بودن سیاست و حکومت برای او اولویت پیدا می‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Comparing Political Thoughts: Taleghani and Mohammad Mojtahed Shabestari

چکیده [English]

< p >There are various views about the relationship between religion and politics. If these various views would be considered to be on one single spectrum, on one side there would be the theory of “separation of religion and politics; and, on the opposite side, the theory would be “religion is the same as politics; and, politics is the same as religion”. The relationship between religion and politics has been considered as an important point by Moslem intellectuals within the past two centuries. In the paper, effort has been made to comparatively study the relationship between religion and politics, from perspectives of Seyyed Mahmoud Taleghani and Mohammad Mojtahed Shabestari. So, the paper is responsible to answer this main question that: “What are the common and different points between thoughts of Ayatollah Taleghani and Mohammad Mojtahed Shabestari? The hypothesis tested and measured in response to this main question is that “Both of the intellectuals have common views in terms of referring to Ejtihad (practice of religious jurisprudence) resources and single inference method, as well as putting emphasis on legitimate freedom of humans. However, their difference is that, through combination of religion and politics and their relationship based on Shura (consultation) verse in Quran, Taleghani reaches to consultation system in all levels, as well as religion and politics based on maximum pattern. However, reaching to religion and politics based on minimum pattern, Mojtahed Shabestari separates religion from politics; and, he gives priority to common law-based politics and government

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religion
  • Politics (Policy)
  • Inference
  • Secularism
  • Consultation System